Zoals verschenen in de Noord-Zuidkrant van oktober 2025. Lees de volledige krant in onze documentenbibliotheek.
Natuur was jarenlang het struikelblok voor de Noord-Zuidverbinding. Nu spelen leefbaarheid, planten, dieren, water en landschap een echte sleutelrol. Els Geerts, integraal projectleider van het Departement Omgeving, legt uit wat er veranderd is.
Els Geerts, integraal projectleider Departement Omgeving van de Vlaamse overheid.
Hoe is het belang van natuur geëvolueerd in het project?
GEERTS: “Natuur en (leef)omgeving zijn vandaag een volwaardig onderdeel van het project, en dat is een bewuste keuze. Waar vroeger de nadruk enkel op mobiliteit lag, zetten we nu in op een evenwichtigere aanpak. Natuur en omgeving zijn geen bijzaak bij dit soort projecten, maar je moet ze van bij de start gelijkwaardig meenemen. Vanaf dag één hebben we alle betrokken partijen samen aan tafel gebracht: dus ook de natuur- en milieuverenigingen, waterbeheerders, lokale partners ... Door open en constructief samen te werken zijn we tot oplossingen gekomen waar iedereen zich in kan vinden.”
Jullie vroegen ook advies aan de Europese Commissie. Waarom was dat belangrijk?
GEERTS: “De Noord-Zuidverbinding loopt door Europees beschermd natuurgebied. De valleien van de Zwarte Beek, Mangelbeek en Broekbeek zijn allemaal zogenaamde Natura-2000 gebieden. Dat is een netwerk van kostbare natuurgebieden in heel Europa die belangrijk zijn voor het behoud en de versterking van de biodiversiteit. Ze moeten dus zo goed mogelijk beschermd worden. Omdat het project impact heeft op voor Europa prioritair habitat, hebben we onze plannen ook voorgelegd aan de Europese Commissie. Dat is wettelijk verplicht. De Commissie gaf ons een positief advies, wat betekent dat we de natuur op een goede manier hebben geïntegreerd in de plannen. Een heel belangrijk signaal.”
Hoe houden de plannen rekening met natuur?
De nieuwe Noord-Zuid loopt met bruggen over de Mangelbeekvallei, het groene stuk tussen drukkerij Haletra en Laak.
GEERTS: “Dat is een hele evenwichtsoefening. We willen de impact van het project op de waardevolle natuurgebieden zo klein mogelijk houden en waar het kan zelfs positieve bijdragen leveren. Dat doen we bijvoorbeeld in de Mangelbeekvallei, het groene stuk tussen drukkerij Haletra en Laak. Vandaag loopt de Grote Baan door de vallei, in de toekomst gaan fietsers en gemotoriseerd verkeer met lange bruggen over de vallei heen. Alle dieren kunnen er veilig en ongestoord onderdoor.”
“Een ander voorbeeld is het ecoduct in Helchteren-Noord. Dat hebben we uitgewerkt in overleg met Defensie, de eigenaar van het aanliggende militaire domein. Een ecoduct is een brede brug die natuurgebieden aan weerszijden van de Grote Baan verbindt. Heel wat diersoorten kunnen op die manier de nieuwe en verbrede Noord-Zuid veilig oversteken. De nieuwe Noord-Zuidverbinding is niet langer een barrière voor de natuur. En daarom geldt ook het omgekeerde: natuur was vroeger een obstakel voor het project, nu is het project ook een hefboom voor natuurontwikkeling.”