Het ontwerp van de bruggen en tunnels

Zoals verschenen in de Noord-Zuidkrant van oktober 2025. Lees de volledige krant in onze documentenbibliotheek.

De bruggen en tunnels in het project Noord-Zuid Limburg zijn zo ontworpen dat ze perfect opgaan in het landschap. Ontwerpers Armand Eeckels en Filip Buyse leggen uit.

Wat maakt de tunnels van de Noord-Zuidverbinding zo speciaal?

Armand Eeckels, Architect NU architectuuratelier

EECKELS: “De in- en uitgangen van de tunnels zijn stevige ingrepen in het landschap. Zo’n tunnelmond is eigenlijk een grote betonnen constructie, dus het was een hele uitdaging om ze kwaliteitsvol te integreren. Waar het kon, kozen we voor groene taluds: hellingen met gras en beplanting die het beton verzachten én de biodiversiteit versterken. De wanden van de tunnelmond gaan we bovendien bekleden met geluidsabsorberend materiaal. Dat dempt het verkeerslawaai en zorgt voor een aangenamere leefomgeving in de buurt.”

Jullie dachten ook na over duurzaamheid. Hoe heeft dat het ontwerp van de bruggen beïnvloed?

Filip Buyse, stedenbouwkundige - lr. Architect Maat ontwerpers

BUYSE: “We kozen ervoor om de fietsbruggen in dit project in hout te ontwerpen. Dat is duurzamer en het maakt de bruggen aangenamer om over te fietsen. Ook dat is belangrijk. Hoe aangenamer fietsen wordt, hoe meer mensen de fiets zullen nemen. En dat willen we echt aanmoedigen, zeker voor korte ritjes naar de post of de bakker. Nu worden die vaak met de auto gedaan, omdat de drukke Grote Baan nog steeds een barrière is in de gemeente.”

EECKELS: We kiezen voor hout, maar wel met oog op beperkt onderhoud. De dragende delen van de brug zijn zo ontworpen dat ze altijd beschermd zijn tegen regen. Voor de blootgestelde delen, zoals de leuning, gebruiken we een houtsoort die van nature goed bestand is tegen weer en wind.

Welke brug is de grootste uitdaging?

BUYSE: “Dat moet de 450 meter lange fietsbrug over de Mangelbeek zijn. Fietsers zullen er hoger dan het verkeer en tussen de bomen rijden, met uitzicht over het groen. Maar de brug moet vooral kwaliteitsvol en comfortabel zijn om over te fietsen. Daarom blijft de brug zo vlak mogelijk, zonder steile hellingen. Zelfs zonder elektrische fiets hoef je je niet in het zweet te trappen.”

Er ligt heel wat natuur langs de Noord-Zuidverbinding. Hoe hebben jullie daarmee rekening gehouden?

Toekomstbeeld van de duinwanden aan de fietsverbinding in Helchteren.

EECKELS: “We hebben goed nagedacht over hoe we de natuur kunnen behouden en zelfs versterken. Neem bijvoorbeeld het duinenlandschap in Helchteren. Vroeger lagen er zandduinen rond de NoordZuid in Helchteren. Door de aanleg van de spoorlijn, de fietssnelweg en de bedrijvenzone zijn ze allemaal verdwenen. Nu brengen we dit stukje natuur terug door het duinenlandschap aan de fietsbrug te herstellen.”

BUYSE: “Langs het fietspad gaan we ook werken met natuurlijke zandwanden in plaats van zware betonnen structuren. Dat gaat zorgen voor een organische overgang tussen de infrastructuur en de natuur.”


Hergebruiken wat we afbreken

Voor de nieuwe Noord-Zuidverbinding moeten we 150 gebouwen slopen. Maar dat betekent niet dat alles verloren gaat. We hebben de ambitie om zoveel mogelijk materialen een tweede leven te geven in de nieuwe infrastructuur. Zo bekijken we of bakstenen en puin van gesloopte gebouwen gebruikt kunnen worden voor de zijwanden van nieuwe bruggen en bij de bouw van de dienstgebouwen. Ook het asfalt van de oude weg kan volledig gerecycleerd en opnieuw gebruikt worden. Daarnaast onderzoeken we of het beton van bijvoorbeeld de brug over de E314 kan dienen voor de aanleg van de nieuwe trambusbedding. Voor de sloopwerken in 2026 gaan we samen met de aannemer in dialoog. We bekijken welke materialen uit de woningen hergebruikt of gerecycleerd kunnen worden, en hoe we dat op een slimme en duurzame manier kunnen aanpakken. Zo proberen we afval te beperken én oude materialen te verwerken in de Noord-Zuidverbinding van morgen.

De wand van de brug met hergebruikte materialen.